دانلود پایان نامه

با زبان و بیان کمّی ارائه میکنند. پس میتوان نتیجه گرفت که نظام سنجش موجود، در واقع تبیین کیفیتها توسط کمّیتهاست و پژوهشگران علمسنجی پیوسته تلاش میکنند تا کیفیتها را به صورت کمّیتهایی نشان دهند که بیانگر آن کیفیات باشد و این معیارهای کمّی در علمسنجی با عنوان “شاخص” شناخته میشوند.به هر حال سنجش و ارزیابی تولیدات و انتشارات علمی مستلزم بهرهگیری از شاخصهایی است که بتوانند به منزله معیاری مناسب ایفای نقش کنند. اساس علمسنجی بر بررسی چند متغیر پایه استوار است که برخی آن را به طور ساده شامل دو منزله انتشارات علمی و میزان استنادهایی میدانند که به آنها تعلق میگیرد. در سطحی خاصتر میتوان گفت تمام شاخصهای علمسنجی مبتنی بر چهار متغیر پدیدآورندگان، تولیدات و انتشارات علمی، ارجاعات و استنادهایی است که به آثار تعلق میگیرد. علمسنجی بر آن است تا با بررسی تکتک این متغیرها یا ترکیبی مناسب از آنها، ماهیت و ویژگیهای علم و پژوهش را نمایان سازد.(براون، گلانزل و شوبرت، 1374 : نقل در حیدری، 1388، ص. 97 )

شاخصهای موجود علم و فناوری را میتوان به گروههای کلی دستهبندی کرد: دسته نخست شاخصهای دروندادی یعنی منابع انسانی و مالی میباشند که از بدو پیدایش اندازهگیری علم و فناوری مورد توجه بوده است. دسته دوم شاخصهای اندازهگیری بروندادهای علم و فناوری مانند شاخصهای ثبت اختراعات و دادههای کتابسنجی میباشند و دسته سوم شاخصها را که میتوان آنها را بازتابی از رویکردهای اخیر در عرصه علم و فناوری تلقی کرد عبارتنداز: نوآوری، مدیریت دانش، جابجایی سرمایه انسانی، شاخصهای همکاری بینالمللی در علم و فناوری و تراز پرداخت فناوریهای برتر(خالقی، نرگس، 1386، ص. 105).
به دلیل نقش علم، فناوری و نوآوری در توسعهی کشورها، سنجش و ارزیابی این مقولهها نیز از اهمیت قابل توجهی برخوردار شده است. از این رو، سنجش و ارزیابی ابعاد مختلف توسعهی علم، فناوری و نوآوری با استفاده از شاخصهای چندگانه صورت میپذیرد. بخشی از این شاخصها، “سنجش فنآوری”و بعضی دیگر”سنجش نوآوری” را مد نظر قرار می دهند، برخی دیگر از این شاخصها نیز در ارتباط مستقیم با تولیدات علمی و عوامل مؤثر بر آن قرار دارد و از این جهت از آن به عنوان “شاخصهای سنجش علم” یا “شاخصهای علمسنجی” یاد میشود. از این نظر بهتر بودن وضعیت کشورها در “شاخصهای علمسنجی” میتواند نشاندهنده توسعه علمی آنها قلمداد شود( نوروزی چاکلی و حسنزاده، 1389، ص 477).
2-3-2. اهمیت انجام مقایسه و نرمالسازی با رویکرد علم سنجی
یکی از اهداف اصلی مطالعه اطلاعات درونداد و بروندادهای گروهها، رشتهها، کشورها و غیره مربوط به ارزیابی فعالیتهای سازمانها است. هر گونه ارزیابی باید از طریق مقایسه انجام گیرد. مقایسه می تواند با مقایسه ویژگیهای مشابه از واحدهای مشابه یا با مقایسه ویژگی یک واحد با استاندارد مطلق انجام گیرد. برای بهکارگیری هر گونه روشها ، دادهها و شاخصها، آنها باید استاندارد شده باشند. شاخصهای علمسنجی سنجههایی هستند که با یا بدون ابعاد میتواند یک یا چند جنبه از علم یا پژوهش علمی را از لحاظ کمّی مشخص کند. در عصر حاضر از علمسنجی شاخصهای ارائه شده توسط نویسندگان مختلف عمدتاً ناسازگار هستند ، مانع توسعه نظم هستند و باعث میشوند دانشمندان، مدیران علم و سیاستگذاران پژوهش به نتایج حاصل از این نظم و انضباط بی اعتماد شوند. بنابراین استاندارد کردن دادهها ، روشها و شاخصها ضروری و مورد نیاز است. با این حال ، در انجام این کار ، به خاطر داشته باشید که اعداد و دادهها شاخص نیست. این یک نیاز بزرگتر برای هر مقاله علمسنجی است که نتایج منتشر شده باید قابل تکرار توسط هر پژوهشگری در هر زمینه باشد. بنابراین ، دادهها باید ارائه شوند و یا منشاء آنها و روشها ، برنامهها و غیره باید به وضوح و با جزئیات اشاره شود به طوری که به طور متوسط ​​علمسنج با استفاده از روشهای مشابه، میتواند همان اعداد ، دادهها یا شاخصهایی که توسط نویسندگان ارائه شده است را بدست آورد(وینکلر، 1996، ص. 237-238).
در بیشتر ارزیابیهای کمّی و کیفی انجام شده در علمسنجی، به همراه دیگر روشها از روش تطبیقی نیز استفاده می شود. مطالعه تطبیقی یکی از روش‌های پژوهش کمی و کیفی است که در آن دو یا چند متغیر یا فرایند همگون که می‌توانند نمونه‌ها و موارد محسوس یا نامحسوس باشند، بررسی می‌شوند؛ با این هدف که با توصیف و تبیین اشتراک‌ها و اغلب تفاوت‌ها، بتوان آن پدیدارها را شناسایی کرده و به تفسیرها و احتمالاً تعمیم‌های تازه دست یافت. دو یا چند پدیده یا وضعیت از طریق مقایسه ویژگی‌های آنهاست؛ در حالی که مطالعات تطبیقی هنجاری هدف‌هایی فراتر از توصیف دارند و متضمن داوری و ارزش‌گذاری آزمودنی‌ها هستند و می‌توانند انواع پژوهش‌های تطبیقی علّی، رده‌بندی، مطالعات تطبیقی برای بهبود فرآورده‌ها، و مطالعات تطبیقی با هدف تصمیم‌گیری در سطح ملی و فراملی را دربرگیرند(رهادوست، 1385).
یکی از مهمترین جنبههای استانداردسازی شاخصهای علمسنجی تقاضای استفادهکنندگان آن از جمله مدیران و سیاستگذاران علم است، که به استانداردهای قابل اعتماد بین المللی به منظور ارتباط دادن دادههای افراد،، تیمها ، مؤسسات تحقیقاتی، کشورها و غیره با این استانداردها نیاز دارند(وینکلر ، 1996، ص. 242).

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

شکل 2-1. مثلث آری ریپ
نقش محوری علمسنجی در سیاست علم توسط مثلثی که آری ریپ ترسیم شده است نشان داده شده است. در شکل 2-1، سیاستگذاران علم که با تخصیص دادن بودجه به تحقیقات دانشمندان سروکار دارند، از شاخصهای ارزیابی که علمسنجی ارائه میدهد برای رسیدن به اهداف خود بهره میگیرند. تصمیمگیریهای سیاست علم شامل سه مرحله است: اول اختصاص بودجه به حوزهها؛ در مرحله بعد، انتخاب پروژه ها و کارهای مناسب، و در نهایت ارزیابی عملکرد و نتایج است.(فلر و گاموت ، 2007)
در ارزیابی تولیدات علمی کشورها باید در ارزیابی بروندادها به دروندادها و زیرساختها نیز توجه شود. بنابراین لازم است که به شاخصهای دروندادی که شامل منابع انسانی و منابع مالی میشوند به همراه شاخصهای بروندادی که تولیدات علمی و تولیدات فناوری است، توجه شود. در این بین برای سنجش میزان دروندادها برای برآورد شاخصهای منابع انسانی در دو بخش خصوصی(به تفکیک وزارتخانهها و متفرقه) و بخش دولتی(دانشگاهی و غیردانشگاهی) و با توجه به کل جمعیت کشور، تعداد کارکنان، تعداد پژوهشگران و دانشجویان و با تفکیک جنس، سن، مدرک، گروههای علمی(انسانی، پایه، کشاورزی، مهندسی، پزشکی)، استان و نوع محققان، نسبتهایی مثل بخش دولتی به خصوصی و کل، نسبت تعداد محققان به کل جمعیت، نسبت کارکنان تحقیق و توسعه به کل جمعیت و همچنین به کل کارکنان، نسبت محققان تحقیق و توسعه به کل کارکنان، نسبت محققان به کارکنان تحقیق و توسعه و نسبت انواع محققان به کل محققان محاسبه میشود. برآورد شاخصهای منابع مالی هم با توجه به کل بودجه سالانه کشور، تولید ناخالص داخلی، بودجه تحقیق و توسعه، بودجه بخش پژوهش و بودجه بخش آموزش در دو بخش خصوصی(به تفکیک وزارتخانهها و متفرقه) و بخش دولتی(دانشگاهی و غیردانشگاهی) و به تفکیک گروههای علمی(انسانی، پایه، کشاورزی، مهندسی، پزشکی)، منبع تأمین(بودجه دولتی و درآمد اختصاصی) و استان و بر اساس محاسبه نسبتهایی مثل محاسبه نسبت بخش دولتی به خصوصی و کل، کل بودجه تحقیق و توسعه به کل بودجه کشور و همچنین به تولید ناخالص داخلی، نسبت هزینه سرانه تحقیق و توسعه به سرانه تولید ناخالص داخلی(همچنین به تفکیک آموزش و پژوهش)، نسبت بودجه بخش پژوهش و همچنین بخش آموزش به کل بودجه کشور و بودجه تحقیق و توسعه انجام میپذیرد.
در شاخصهای بروندادی تولیدات علمی (که شامل کتاب، مجلات، مقاله و آثار هنری به تفکیک بخش دولتی و خصوصی و در سطح ملّی و بینالمللی میباشند که در سطح بینالمللی علاوه بر موارد مذکور میزان تأثیر آثار و میزان همکاری هم در نظر گرفته میشود) با توجه به نوع محققان، سن، جنس، گروههای علمی و مدرک تحصیلی آنها نیز لازم است نسبتها محاسبه شوند؛ مثل نسبت تولیدات ملّی به کل تولیدات علمی(به تفکیک انواع مذکور)، نسبت تولیدات بینالمللی به کل تولیدات علمی و همچنین به تولیدات ملّی و نسبت کل استنادات به منابع ایرانی به کل استنادات(به تفکیک گروهبندیهای پذیرفته شده در نمایههای مربوط).(نوروزی چاکلی؛حسنزاده؛ نورمحمدی، 1388، ص. 249- 256)
2-4. تحلیل بروندادهای علمی کشور جمهوری اسلامی ایران
وضعیت تولیدات علمی نمایه شده هر کشور در نمایههای معتبر بینالمللی، نشاندهنده بخش مهمی از فعالیتهای علمی هر کشور در سطح بینالمللی است. از این رو، به منظور ارزیابی فعالیتهای علمی داشتن تصویری روشن از این وضعیت، همواره مورد توجه مدیران پژوهشی کشور قرار داشته است. به طور معمول، متخصصان علمسنجی برای تحلیل وضعیت تولیدات علمی نمایه شده در سطح بینالمللی، از شاخصهای کتابسنجی استفاده میکنند. تعداد تولیدات علمی، تعداد استنادات دریافتی تولیدات علمی، نسبت استناد به تولیدات علمی، ضریب تأثیر کل، نیمعمر استناد شده، نیمعمر استناد کننده، تعداد کل استنادها و موارد دیگری از این قبیل، نمونههایی از شاخصهای کتابسنجی به شمار میروند. اهمیت این نوع شاخصها در ارزیابی فعالیتهای علمی به قدری است که در بسیاری از دستورالعملهای بینالمللی که شاخصهایی را برای سنجش و ارزیابی علم، فناوری و نوآوری عرضه میکنند، از شاخصهای کتابسنجی به عنوان بخشی از مهمترین شاخصهای بروندادی یاد میشود. متخصصان علمسنجی، با ترکیب کردن نتایج مطالعات کتابسنجی با دیگر شاخصهای علمسنجی، نظیر شاخصهای دروندادی و شاخصهای فرآِیندی، وضعیت توسعه علمی کشورها را مورد مطالعه قرار میدهند. از طرفی، باید این واقعیت را پذیرفت که انجام دقیق و سریع مطالعات کتابسنجی، بدون در اختیار داشتن پایگاههای اطلاعاتی که به نمایهسازی و تحلیل استنادی تولیدات علمی بپردازد، میسر نیست. مجموعه نمایههای استنادی تامسون رویترز، بخشی از مهمترین این پایگاهها به شمار میرود. به این ترتیب، هر کدام از پایگاه وب آو نالج ، جی سی آر و ای اس آی به تحلیل ابعادی از وضعیت تولیدات علمی نمایه شده میپردازند. با استفاده از پایگاه وب آو نالج میتوان با توجه به نیازهای مختلف تحقیقاتی، به جستجو و تجزیه و تحلیل تولیدات علمی پرداخت. در مقابل، پایگاه جی سی آر؛ امکان دریافت گزارش استنادی از یک یا چند نشریه را فراهم میسازد. این در حالی است که اصلیترین وظیفه پایگاه ای اس آی رتبهبندی کشورها، دانشمندان، نشریات و سازمانهای برتر در سطح جهان است. (حسنزاده و نوروزی چاکلی، 1387)
موضوع تولید علم در ایران ابتدا در سال 1356 در دانشگاه تهران مطرح شد؛ اما بررسی جدی و بازتعریف آن به حدود 15 سال پیش برمیگردد. در سال 2004 ایران توانست در بین کشورهای منطقه، رتبه اول را در خصوص تعداد مقالات نمایه شده در حوزه علوم پزشکی در بانکهای اطلاعاتی کسب کند. این روند رو به رشد تا سالیان بعد هم ادامه پیدا کرد؛ به طوریکه “مشارکت ایران در تولید علم جهانی، بر پایه شمارش نمایههای ایران در مؤسسه اطلاعات علمی آمریکا در سال 2010 نسبت به سال قبل 11/0 درصد افزایش داشت و از 01/1 درصد به 12/1 درصد رسید. از نظر تعداد استناد علمی، ایران در مکان 22 جهان قرار دارد. در سال 2010 تعداد 18319 سند علمی ایران نمایه شده است که معادل 12/1 درصد مقدار جهانی است. رشد تعداد اسناد علمی نمایه شده ایران در این سال نسبت به سال 2009 برابر معادل هشت درصد است که در مقایسه با رشد نمایهها در سال 2009 نسبت به سال 2008، معادل 25 درصد یا حدود یک سوم است. این رشد در سال 2008 نسبت به سال 2007 حدود 50 درصد بوده و همین امر، کاهش شتاب تولید علم را در ایران نشان میدهد.عوامل متعددی همچون توسعه دانشگاهها، راهاندازی رشتههای تحصیلات تکمیلی و افزایش بودجه پژوهشی در راهاندازی رشتههای تحصیلات تکمیلی و افزایش بودجه پژوهشی در این جهش علمی اثرگذار بودهاند(رسولآبادی، خضری و حیدری، 1391، ص. 2-3).
نقش فناوری به عنوان عنصری مهم برای رشد و استحکام اقتصادی، کاملاً محرز است و به استفاده مؤثرتر از سرمایه، منابع انسانی و منابع طبیعی منجر میشود. پیام این روند، بهرهوری افزونتر و تولید فراوردهها و فرایندهای نوین است که به گسترش دامنههای موفقیتهای هر کشور، منتهی میشود. امروزه حتی کشورهای در حال توسعه دریافتهاند که اگر بخواهند در بازارهای جهانی، جایگاهی داشته باشند، باید از پیشرفتهای تکنولوژیک بهرهمند شوند. با توجه به این نکات و چشمانداز افق آینده، کشورها به طراحی و تدوین راهبرد روشن و صحیح، فراخوانده میشوند(شورای پژوهشهای علمی کشور، 1380، ص.15).
2-4-1. موانع توسعه علم و فناوری در کشور جمهوری اسلامی ایران
بر پایه ارزیابی کمّی و تحلیل نتایج حاصل میتوان به اهم مشکلات و موانع توسعه علم و فناوری کشور اشاره کرد:
سیاستها و راهبردهای ملّی علم و فناوری تعیین و تبیین نشده است لذا تمرکز و توزیع امکانات و تخصیص منابع و اعتبارات تحقیق و توسعه و نحوه استفاده از آنها لزوماً مبتنی بر آیندهنگری و در جهت نیل به هدفهای ملّی نیست.
اقتصاد کشور به علل تاریخی دانش بر نیست لذا علم و فناوری تجاری نمیشود بنابراین تولید آن سازوکاری مقرون به صرفه ندارد و دارای محرک پایدار نیست.
مدیریت کشور، کمتر مبتنی بر دانش است.
سامانه علم و فناوری کشور از انسجام و هماهنگی درونی برخوردار نیست. مأموریت دستگاههای علم و فناوری شامل دانشگاهها، پژوهشگاههای علمی، مراکز تحقیق و توسعه صنعتی و … به درستی تعیین و تفکیک نشده است و همکاری همافزا بین آنها برقرار نیست.
سازوکار و ابزارهای حقوقی و ملّی کارآمدی برای تأمین و حفط حقوق معنوی و مادی دانشمندان، محققان، مخترعان، مبتکران و مکتشفان در کشور وجود ندارد.
سهم تحقیقات از تولید ناخالص ملّی بسیار اندک است.
نقش بخش خصوصی در فعالیتهای تحقیقاتی و تأمین هزینههای آن ناچیز است.
نیروی فنی و پشتیبانی امر تحقیقات از تخصص و جایگاه شغلی لازم برخوردار نیست.
سهم کشور در تولید جهانی علم اندک است.
سازوکار لازم برای اطلاعرسانی در زمینه علم و فناوری در کشور وجود ندارد(اولین ارزیابی علم و فناوری، 1382، ص. 3-4).
2-5. اهمیت ارزیابی پژوهشگران و مؤسسات پژوهشی
پیشرفت هر کشور در دنیای امروز، در گرو نظام پژوهشی آن است. برای تحقق نظام پژوهشی مطلوب، بودجه کافی، نیروی انسانی پژوهشگر ورزیده، برنامهریزی کلان، سازماندهی، مدیریت و تشکیلات ضرورت دارد. گاهی اوقات کشورهایی که از نظر بودجه و نیروی انسانی متخصص در سطح نسبتاً مطلوبی قرار دارند، تنها به سبب مشخص نکردن افقهای زمانی و فقدان اهداف کلان، راهبرد سیاست پژوهشی و نبود


دیدگاهتان را بنویسید