Instructor of Nursing and Midwifery, Faculty of Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran
* Corresponding author: Shahnaz Pouladi, Assistant Professor, School of Nursing and Midwifery, Faculty of Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran. E-mail: sh.pouladi@bpums.ac.ir

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

Received: 19 Mar 2016 Accepted: 31 Jan 2017
Abstract
Introduction: Clinical training is one of the main components of nursing students’ programs. In case of a lack of clinical skills during academic study, providing quality nursing care will be difficult for future nursing jobs. Given that the Clinical Teaching Partner Model is known as a clinical training pattern, this study aimed at evaluating the effectiveness of Clinical Teaching Partner Model on clinical skills in nursing students of Bushehr University of Medical Sciences.
Methods: This was a quasi-experimental study. Forty-five of fifth semester nursing students were selected by census from the Persian Gulf Martyrs Hospital of Bushehr, during year 2015. Forty-five nursing students were assigned to 2 groups of control (n = 22) and case (n = 23) by simple random allocation. Before and after the training period, students’ clinical skills were evaluated with a questionnaire. Face and content validity of the questionnaire were assessed. In order to analyze the data, descriptive and inferential statistics, such as chi square test, Fisher’s exact test, Mann-Whitney U, Wilcoxon and t test, were performed using the SPSS version 18 software.
Results: There was a significant difference between the experimental and control groups in terms of clinical skills in the areas recovery, infection control, and sterilization (P < 0.05). There was no significant difference between the experimental and control groups in terms of duties of the circuling nurse (P = 0.058).
Conclusions: The results of this study suggest that the education associate model is suitable for students’ learning skills, thus its use in clinical teaching is recommended. Keyword: Model; Peer; Clinical Skills; Nursing Students; Operating Room

© 2017 Iranian Nursing Scientific Association (INA)
نشریه آموزش پرستاری مقاله پژوهشی

فروردین و اردیبهشت 6931، دوره 1، شماره 6 06017-DOI: 10.21859/jne بررسی اثر بخشی مدل همکار آموزشی برمهارت بالینی دانشجویان پرستاری
دانشگاه علوم پزشکی بوشهر

رضا مهدوی 1، شهناز پولادی 2، *، مسعود بحرینی 3، نیلوفر معتمد 4، فاطمه حاجی نژاد 5

دانشجوی کارشناسی ارشد پرستاری، عضو کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران
استادیار، دانشکده پرستاری و مامایی، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران
دانشیار، دانشکده پرستاری و مامایی، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران
9 دانشیار، دانشکده پزشکی، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران
5 مربی، دانشکده پرستاری و مامایی، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران
* نویسنده مسئول: شهناز پولادی، استادیار، دانشکده پرستاری و مامایی، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر ،بوشهر، ایران. تلفن: 4143497711-49+، ایمیل:

تاریخ دریافت مقاله: 24/12/1349 تاریخ پذیرش مقاله: 12/11/1345
چکیده
مقدمه: آموزش بالینی یکی از اجزای اصلی برنامههای دانشجویان پرستاری است. عدم کسب مهارتهای بالینی لازم در زمان تحصیل ارائه خدمات پرستاری با کیفیت را در آینده شغلی دانشجویان پرستاری با مشکل مواجه مینماید. نظر به اینکه مدل همکار آموزشی به عنوان یک الگوی آموزش بالینی شناخته شده میباشد؛ این مطالعه با هدف بررسی اثر بخشی مدل همکار آموزشی برمهارت بالینی دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی انجام شده است.
روش کار: پژوهش حاضر یک مطالعه نیمه تجربی شاهد دار است. چهل و پنج دانشجوی ترم 5 پرستاری به صورت سرشماری تحت دو شیوه آموزش بالینی متفاوت در بیمارستان شهدای خلیج فارس بوشهر در سال 1349 مورد مداخله قرار گرفتند. چهل و پنج دانشجوی پرستاری با تخصیص تصادفی ساده به دوگروه کنترل )22 نفر( وآزمون) 23 نفر( تقسیم شدند. قبل و بعد از مداخله مهارتهای بالینی دانشجویان با استفاده از ابزار محقق ساخته که روایی و پایایی آن بررسی گردید انجام پذیرفت. به منظور تجزیه و تحلیل دادهها، از روشهای آمار توصیفی و استنباطی شامل آزمون مجذور کای دو، تست دقیق فیشر، من ویتنی یو، ویلکاکسون و آزمون t با استفاده از نرم افزار SPSS.ver18 انجام شد.
یافتهها: بین دو گروه آزمون وکنترل از نظر مهارتهای بالینی در حیطههای وظایف پرستار در گردش، وظایف پرستار اتاق بهبودی، و رعایت کنترل عفونت و استریلیزاسیون اختلاف معناداری وجود داشت) 75/7 > P(. بین دو گروه کنترل وآزمون از نظر مهارتهای بالینی وظایف پرستاراسکراب تفاوت معناداری مشاهده نشد) 759/7 = P(.
نتیجه گیری: نتایج این مطالعه حاکی از آن است که مدل همکار آموزشی برای مهارت اموزی دانشجویان مناسب است، لذا استفاده از آن برای بهره مندی بیشتر از تجربیات و حضور مستمر در کنار دانشجویان جهت ارائه آموزش بالینی توصیه میگردد.
کلیدواژهها: مدل، همکار، مهارت بالینی، دانشجویان پرستاری، اتاق عمل
تمامی حقوق نشر برای انجمن علمی پرستاری ایران محفوظ است.

مقدمه
کار تفهیم میگردد ]2, 3[. آموزش بالینی به منظور تربیت پرستاران حرفهای و با صلاحیت و نیل به عملکردی مستقل در موقعیتهای مختلف شغلی حیاتی میباشد ]9[. در یک آموزش بالینی صحیح ،مباحث نظری دانش پرستاری با تجربیات و واقعیات بالینی ادغام فرایندهای نظری، عملی و بالینی چهارچوب آموزش پرستاری را تشکیل میدهد. آموزش بالینی به عنوان یکی از ارکان اصلی پرستاری حرفهای تلقی میگردد ]1[؛ در این مرحله از آموزش، آموختهها به عمل در میآیند، مهارتها آموزش داده میشوند و واقعیتهای موجود در محیط
94

میگردد، مفهوم کار تیمی به دانشجویان آموزش داده میشود؛ خلاقیتو انگیزه را در آنان ایجاد مینماید؛ مهارت مشکل گشایی را در دانشجویان توسعه میدهد و موجب افزایش قدرت قضاوت و تصمیم گیری در دانشجو میشود ]5, 1[. امروزه از روشهای آموزشی متنوعی همچون آموزش توسط مربی رابط، آموزش توسط پرستاران بخش و استفاده از مدل همکار آموزشی در آموزش بالینی دانشجویان پرستاری استفاده میشود. در کشور ما ،پرسنل پرستاری بیمارستانها، نه تنها مشارکت در امر آموزش دانشجویان را جزیی از وظایف خود نمیدانند، بلکه گاهی همکاری لازم را با مربی برای آموزش دانشجویان پرستاری ندارند و از نظر در اختیار قرار دادن برخی تسهیلات و امکانات لازم یا مشارکت در امر مراقبت از بیمار و انتقال تجارب خود به دانشجو همکاری لازم را نمیکنند. با توجه به کارآیی ناکافی دانش آموختگان در اعمال بالینی، در دسترس نبودن مداوم مربی برای دانشجو در برخی موارد و عدم همکاری پرسنل بخش در امر آموزش بالینی، نیاز به تغییرات و اصلاحاتی در روش آموزش بالینی احساس میشود ]4[. نظر به اینکه مربیان دانشکده از نظر داشتن مهارت نظری و آشنایی با دانشجویان دارای نقاط قوت بسیار خوبی هستند و در مقابل پرستاران بالینی کار، به محیط بالین و بیماران احاطه خوبی دارند استفاده از یک مدل تلفیقی که این دو جنبه را درآموزش بالینی مد نظر قرار دهد حائز اهمیت است. مدل همکار آموزشی بالینی )Clinical Teaching Partner Model( ارائه شده توسط Shah ،Penny Packer
)1442( میتواند به تلفیق فعالیتهای مربیان آموزشی و پرستاران بالینی در هدایت آموزش دانشجویان منجر گردد. این مدل به معنی مشارکت و همکاری بین پرستاران حرفهای و مربیان دانشکده در امر آموزش و ارزشیابی دانشجویان است؛ در این مدل پرستاران حرفهای به طور عمده مسؤول آموزش و ارزشیابی دانشجویان بوده و مربی دانشکده در حل مشکلات آموزشی، همکار آموزش بالینی ودانشجویان را راهنمایی نموده و بازخورد لازم را به آنها ارائه میکند ]9[. اجرای این مدل باعث میشود که پرسنل درمان انگیزهی بیشتری بر مطالعه پیدا کنند و هم چنین دانشجویان در غیاب مربی، تحت نظارت فردی با تجربه در مسائل بالینی قرار میگیرند ]4, 17[. در مطالعه راهنورد و همکاران) 1399( با هدف تعیین اثر بخشی مدل همکار آموزشی بالینی بر پیامد آموزش بالینی دانشجویان پرستاری نتیجه شد؛ هر چند مدل همکار آموزشی بالینی تأثیر به سزایی در ارتقاء مهارتهای بالینی دانشجویان پرستاری داشته است )راهنورد 1399(؛ در حالی که در مطالعه محمدپور و همکاران) 1394( با هدف تعیین اثر بخشی مدل همکار آموزشی بالینی بر پیامد آموزش بالینی دانشجویان پرستاری نتیجه شد؛ مدل همکار آموزشی بالینی تأثیر به سزایی در ارتقاء مهارتهای بالینی دانشجویان پرستاری داشته است )محمدپور 1394(. در مطالعه لطفی و همکاران) 1341( با هدف تعیین پیامد کاربرد مدل همکار آموزشی بالینی بر آموزش دانشجویان کارشناسی اتاق عمل ،استفاده از مدل همکار آموزشی نقش مؤثر و کمک کنندهای را در آموزش دوره کارشناسی اتاق عمل نشان داد. در مطالعه Brehaut )1449( با هدف مقایسه اثر بخشی دو مدل آموزش بالینی توسط پرسپتور و بدون پرسپتور بر مهارتهای بالینی دانشجویان پرستاری، هر چند صلاحیت بالینی در هر دو گروه افزایش داشت اما تفاوت معنا داری در دو گروه مشاهده نشد) Brehaut 1998(. با توجه به نتایج متفاوت
57
اثر بخشی مدل همکار آموزشی و وجود مشکلات گزارش شده درآموزش پرستاری بالینی ]11[ پژوهشگران بر آن شدند تا مطالعهای با هدف بررسی اثر بخشی مدل همکار آموزشی بر مهارت بالینی دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی بوشهر انجام دهند.
روش کار
این پژوهش یک مطالعه نیمه تجربی شاهد دار میباشد. که در آن اثر بخشی مدل همکار آموزش بالینی برمهارت بالینی دانشجویان پرستاری در بخش اتاق عمل بیمارستان شهدای خلیج فارس بوشهر در سال 1349 مورد ارزیابی قرار گرفته است. برای تعیین حجم نمونه از نرم افزار ]12[ Gpower 3.1 و با در نظر گرفتن سطح اطمینان 45%، توان آزمون 97%، میانگین وانحراف معیار نمره مهارتهای بالینی در گروه آزمون 13 ± 197 و در گروه کنترل 4 ± 137، حجم نمونه در هرگروه )21 نفر( و درمجموع )92 نفر( محاسبه شد با توجه به اینکه تعداد دانشجویان پرستاری دوره مد نظر 95 نفر بودند حجم نمونه) 22 نفر( برای گروه کنترل و) 23 نفر( برای گروه آزمون با توجه به فرمول زیر مناسب میباشد.
352375-968

2

(µ1− µ2)²
به دلیل کوچک بودن جامعه پژوهش، روش نمونه گیری بصورت سر شماری انجام پذیرفت. تمام دانشجویان ترم 5 پرستاری دانشکده پرستاری بوشهر) 95 نفر( انتخاب شده و بصورت تصادفی ساده به دو گروه آزمون) 23 نفر( و کنترل) 22 نفر( تخصیص یافتند: معیارهای ورود به مطالعه شامل: رضایت کامل دانشجو جهت شرکت در مطالعه ،دانشجویانی که درترم 5 پرستاری واحد کارآموزی اتاق عمل را اخذ کرده باشند و همچنین دانشجو شاغل به تحصیل در دانشکده پرستاری ومامایی بوشهر و معیارهای خروج از مطالعه شامل: گذراندن فیلد اتاق عمل بوده است. جهت جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. جهت تهیه پرسشنامه جمع آوری اطلاعات، در ابتدا اهداف مورد انتظار از آموزش بالینی دانشجویان پرستاری در اتاق عمل با استفاده از متون و نظرات متخصصین گروه پرستاری، اتاق عمل و بیهوشی تعیین وگویه های پرسشنامه تدوین گردید. قبل از انجام روایی محتوا و پایایی پرسشنامه، پانلی با حضور 17 تن از متخصصین گروه پرستاری، بیهوشی و اتاق عمل در دانشگاه علوم پزشکی بوشهر تشکیل شد و طی آن پیشنهادات و نظرات اعضاء در تدوین گویه های پرسشنامه ارزیابی مهارتهای بالینی دانشجویان پرستاری در اتاق عمل جمع آوری گردید. پس از اعمال پیشنهادات اعضای پانل، پرسشنامه مورد نظر به منظور تعیین روایی صوری و محتوی در دو بخش کمی و کیفی، به 17 نفر از اعضای هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر داده شد. پس از بررسی روایی صوری پرسشنامه در بخش کمی تمامی گویه ها از امتیاز تأثیر )Impact score( بالاتر از 5/1 برخوردار بودند. پس از بررسی روایی محتوی به ترتیب نسبت روایی محتوای یا ضرورت وجود گویه )CVR( و شاخص روایی محتوا ا ]میانگین مربوط بودن، واضح بودن، ساده بودن (CVI) مقولات ابزار[ 47/ 7 و 45/7 محاسبه گردید. مقادیر حاصله در بخش کمی روایی صوری و محتوی، گویای روایی پرسشنامه مذکور میباشد ]13, 19[. جهت تعیین پایایی ابزار، ثبات
درونی آن بااستفاده از ضریب آلفای کرونباخ 95/7 محاسبه شد کهگویای پایایی مطلوب پرسشنامه میباشد. پرسشنامه مورد استفاده با هدف ارزیابی دانش نظری و بالینی دانشجویان با 39 گویه در چهار حیطه “استریلزاسیون و کنترل عفونت” )4 گویه(، “وظایف پرستار اسکراب” )19 گویه(، “وظایف پرستار سیرکولار” )4 گویه( و “مراقبت از بیمار در اتاق بهبودی” )9 گویه( در مقیاس لیکرت 9 گزینهای طراحی شد. مقیاس پاسخگویی دانشجویان به این صورت بود که در صورت توضیح کامل یا انجام درست رفتار بالینی، امتیاز 9 معادل “بسیار خوب”، عدم توضیح کامل یا انجام ندادن یک بخش از پروسیژر، امتیاز 3 معادل “خوب”، توضیح یا انجام رفتار به صورت نسبی، امتیاز 2 معادل
“متوسط” و عدم پاسخ یا انجام ندادن رفتار، امتیاز 1 معادل “ضعیف” در نظر گرفته شد. نظر به اینکه پرسشنامه مهارتهای بالینی دانشجویان دارای 39 گویه میباشد؛ لذا با احتساب حداقل امتیاز 1 و حد اکثر امتیاز 9 برای هرگویه، حداقل امتیاز کل پرسشنامه) 39( و حد اکثر امتیاز کل پرسشنامه) 152( خواهد بود. به منظور تعیین محاسبه فاصله نرم مقیاس 9 طبقهای پرسشنامه مهارتهای بالینی دانشجویان و به منظور تعیین کیفیت سطوح مهارتهای بالینی دانشجویان از فرمول ذیل استفاده شد ]15[. نمره دهی پرسشنامه با احتساب حداقل امتیاز کل پرسشنامه) 39 امتیاز( و حداکثر امتیاز کل پرسشنامه) 152 امتیاز( در چهار سطح ضعیف )39-19(، متوسط) 14-45(، خوب) 41-125( و بسیار خوب) 152-121( طراحی شد.
پرسشنامه

  • 1

پاسخ دهید