University of Medical Sciences, Mashhad, Iran. E-mail: monir.rastegar68@gmail.com

Received: 01 Feb 2016 Accepted: 31 Aug 2016
Abstract
Introduction: Unhealthy lifestyle causes complications and requires greater attention towards education and health promotion programs among various social groups. Therefore, this study was conducted to determine the effectiveness of peer education on health- promoting lifestyle in health volunteers.
Methods: In this quasi-experimental study, firstly, through the convenience sampling method, 59 cases from four subset health centers of Mashhad were selected based on the results of a pilot study. Next, through random assignment, 2 centers were devoted to the experimental group (29 individuals) and 2 other centers to the control group (30 individuals). In the experimental group, after selection of peer educators, an educational intervention was performed in 6 sessions. Overall, 45 to 60 minutes was assigned for each session in the form of small groups and cooperative learning. Common application of centers was organized for the control group. In both groups, lifestyle norm questionnaire was filled out before and 4 weeks after the intervention. Data Analysis was done using SPSS V.16 as well as t test, Mann-Whitney U, Wilcoxon, and Chi-Square Test.
Results: After the intervention, mean scores of health promoting lifestyle showed a significant increase in the experimental group in all aspects compared with before the intervention (P < 0.001). However, the control group showed no significant increase in all aspects except health responsibility (P > 0.05). Difference of mean scores in all aspects of lifestyle in the experimental group was statistically significant compared with the control group (P < 0.001).
Conclusions: Peer education is effective in improving the lifestyle of health volunteers. Therefore, the use of peer education is recommended in health volunteers training. Keywords: Peer Education, Lifestyle, Health Promotion, Health Volunteers

© 2017 Iranian Nursing Scientific Association (INA)
نشریه آموزش پرستاری مقاله پژوهشی

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

خرداد و تیر 6931، دوره 1، شماره 2 06022-DOI: 10.21859/jne اثربخشی آموزش همتا بر سبک زندگی ارتقاء دهنده سلامت در رابطین بهداشت

منیره رستگار یدکی 1،*، حمیدرضا زنده طلب 2، سید رضا مظلوم 3، مهری یاوری 2

کارشناس ارشد، گروه پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران
عضو هیات علمی، گروه بهداشت، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران
عضو هیات علمی، گروه داخلی جراحی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران
* نویسنده مسئول: منیره رستگار یدکی، کارشناس ارشد، گروه پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. ایمیل:
monir.rastegar68@gmail.com

تاریخ دریافت مقاله: 12/11/1394 تاریخ پذیرش مقاله: 10/00/1391
چکیده
مقدمه: سبکزندگی ناسالم و مشکلات ناشی از آن، توجه بیشتر به برنامههای آموزش و ارتقاء سلامت را در میان گروههای مختلف جامعه ایجاب مینماید. بنابراین، این مطالعه با هدف اثربخشی آموزش همتا بر سبکزندگی ارتقاء دهنده سلامت در رابطین بهداشت انجام شد.
روش کار: در این مطالعه نیمه تجربی، ابتدا با نمونه گیری در دسترس ،19 واحد پژوهش از 4 مرکز تحت پوشش مرکز بهداشت شماره 3 مشهد براساس نتایج مطالعه مقدماتی انتخاب شدند. سپس به طور تصادفی، 2 مرکز به گروه آزمون) 29 نفر( و 2 مرکز دیگر به گروه شاهد) 30 نفر( اختصاص داده شد .در گروه آزمون بعد از انتخاب آموزش دهندگان همتا، مداخله آموزشی طی 0 جلسه 00-41 دقیقهای در قالب گروههای کوچک و آموزش مشارکتی اجرا شد. در گروه شاهد برنامه متداول مراکز انجام شد. در هر دو گروه ،پرسشنامه استاندارد سبک زندگی قبل و 4 هفته بعد از مداخله تکمیل شد. تجزیه و تحلیل دادهها با نرم افزار 10-SPSS و آزمونهای تی، من ویتنی، ویلکاکسون و مجذور کای انجام شد.
یافتهها: بعد از مداخله، میانگین نمرات سبک زندگی در گروه آزمون در مقایسه با قبل از مداخله در تمامی ابعاد افزایش معنی داری داشت) 001/0 > P(، در-حالیکه در گروه شاهد در تمامی ابعاد به جز مسئولیتپذیری سلامتی افزایش معنیداری مشاهد نشد) 01/0 < P(. تفاوت میانگین نمرات تمامی ابعاد سبک زندگی در گروه آزمون در مقایسه با گروه شاهد افزایش آماری معنیداری داشت
.)P > 0/001(
نتیجه گیری: آموزش همتا در ارتقاء سبک زندگی رابطین بهداشت مؤثر است، بنابراین بکارگیری آموزش همتا در برنامه آموزشی رابطین بهداشت توصیه میگردد.
کلیدواژهها: آموزش همتا، سبک زندگی، ارتقای سلامت، رابطین بهداشت
تمامی حقوق نشر برای انجمن علمی پرستاری ایران محفوظ است.

مقدمه
از سده بیستم، تلاشِ شتاب زده برای صنعتی شدن، گسترش سریع شهرنشینی و زندگی مدرن، جوامع انسانی را از نقطه نظر شیوه زندگی ،روابط اجتماعی، مسائل بهداشتی و پزشکی بیش از تمام تاریخ دستخوش دگرگونی کرد، به گونهای که قبول شیوههای نوین برای زندگی، تغییرات چشم گیری در اپیدمیولوژی بیماریها بوجود آورده و به تبع آن افزایش بارِ بیماریهای چندعاملی رخ داده است )1(. این بیماریها صرفاً تحت تأثیر فاکتورهای غیرقابل تغییر از جمله: سن ،جنس و سابقه خانوادگی نبوده و سبک زندگی افراد نقش به سزایی را در بروز آنها ایفا میکند )2( به گونهای که بیش از 00 درصد این بیماریها با سبکزندگی افراد مرتبط است )3(. سازمان بهداشت جهانی 00-00 درصد از میرایی کشورهای توسعه یافته و 10-40 درصد از میرایی کشورهای در حال توسعه را به علت بیماریهای مرتبط با سبک زندگی میداند و طبق پیش بینیهای صورت گرفته تا سال 2020 علت 0 مورد از 10 مورد مرگ در کشورهای در حال توسعه را بیماریهای غیر واگیر وابسته به سبکزندگی به خود اختصاص خواهند داد )4(. طبق گزارشات جمع آوری شده مرکز آمار ایران در سال 1390، با ادامه این روند، تا سال 1404 حدود 00 درصد بیماریهای کشور به حوزهبیماریهای غیر واگیردار و مابقی به حوادث و بیماریهای واگیردار مثلایدز اختصاص مییابد )1(. سبکزندگی، روشی از زندگی است که سببتأمین، حفظ و ارتقاء سطح سلامت افراد میگردد )4(. سبکزندگیارتقاء دهنده سلامت، جزء معطوف به ارتقاء سلامت از سبکزندگیاست که دارای دو بٌٌعد سلامت جسمانی) تغذیه، فعالیت جسمانی ،مسئولیت پذیری سلامت( و روانی) رشد معنوی، مدیریت استرس ،روابط بین فردی( است )0(. در کنار توجه به سلامت جسمانی، توجه به سلامت روان نیز از اهمیت ویژهای در سبکزندگی برخوردار است ،زیرا میتواند مستقیم یا غیر مستقیم بر سلامت جسم نیز مؤثر باشد. هیچ تردیدی وجود ندارد که وضعیت تغذیه هر فرد رابطه تنگاتنگی با سلامت جسم و روح وی دارد )0( و فعالیت جسمانی در کنار نقش غیرقابل انکار خود در تآمین و حفظ سلامت جسمانی، منجر به کاهش احساس تنهایی و محرومیت اجتماعی میگردد )2(. Harrison و همکارانش) 2000( در مطالعه خود بیان کردند که بین نوع تغذیه، فعالیت جسمانی و رفتارهای پرخطر، رابطه معنیداری وجود دارد؛ به گونهای که افراد سیگاری و کسانی که کمتر از میوه و سبزیجات استفاده میکنند و فعالیت بدنی کمتری دارند، در مقایسه با دیگران به میزان بیشتری به بیماریهای مزمن جسمی و روانی دچار میشوند و سطح سلامت پایینتری دارند )0(. همچنین موسی الرضایی و همکاران )1390( به این نتیجه دست یافتند که ارتباط معکوسی بین میزان استرس و سلامت معنوی افراد وجود دارد، به گونهای که اگر رشد روحی و سلامت معنوی افراد در سطح قابل قبولی باشد، میزان استرس کمتری را تحمل خواهند کرد و افرادی که استرس کمتری تجربه کنند شانس ابتلا به بیماریهای جسمی و روحی در آنان کاهش مییابد )9( و روابط بین فردی مؤثر؛ توانایی مقابله با استرس، رشد شخصی، افزایش کیفیتزندگی و خودشکوفایی را به دنبال خواهد داشت )10(.


دیدگاهتان را بنویسید