استراکچر دیتا چیست و چه تاثیری بر سئوی یک سایت دارد؟

میدونید استراکچر دیتا یا استراکچرد دیتا چیه و چه تاثیری در بهینه سازی سایت شما واسه موتورهای جستجو داره؟ در این مطلب با استراکچر دیتا و چگونگی درست تبدیل اطلاعات سایت به اون آشنا میشین.

سئو

درک معنی «زرافههادرساوانازندگیمیکنند» واسه شما به عنوان کسی که بر زبون فارسی تسلط داره کار زیاد سختی نیس؛ خیلی راحت می تونین کلمات بدون فاصله این جمله رو به «زرافها در ساوانا زندگی می کنن» تجزیه کنین و با به کار گیری «معنا» و «دستور زبانی» که واسه این جمله تو ذهن دارین، اونو درک کنین: «زرافه» به عنوان یه حیوان گردن دراز با چهار پا و رنگ پوست خاص تو ذهن ما تعریف شده که براساس این جمله «زندگی می کنه» (یعنی ساکن یه مکان خاصه). ً طبق این جمله، زرافه در «ساوانا» زندگی می کنه؛ البته شاید ما اصلاً اطلاعی از «ساوانا» نداشته باشیم و اصلاً این کلمه تا حالا به گوشمون هم نخورده باشه؛ اما خیلی راحت اونو به عنوان یه مکان طبقه بندی می کنیم؛ چون که طبیعتاً زندگی کردن در «مکان» اتفاق میفته.

متأسفانه رباتای موتورهای جستجو هنوز به این درجه از هوشمندی نرسیده ان؛ پس، وقتی که به متنی مشابه با «زرافههادرساوانازندگیمیکنند» برمی خورند، ۲۶ کاراکتر فارسی رو در حافظه خود ضبط می کنن و به سراغ ثبت اطلاعات بعدی می رن. کلا، برنامه های کامپیوتری بدون داشتن دامنه ای از واژگان و دستورات از پیش تعریف شده (یا اگه بخوایم تخصصی تر صحبت کنیم، بدون «استراکچر دیتا») نمی تونن معنی خاصی رو از یه مجموعه کاراکتر برداشت کنن. مثلاً اگه «زرافههادرساوانازندگیمیکنند» رو در گوگل جستجو کنین، فوراً نشانی صفحه ای رو به شما نشون میده که دقیقاً همین متن در اون هست (شایدً فقط همین صفحه)؛ اما اگه سؤال «زرافها در کجا زندگی می کنن؟» رو جستجو کنین، این صفحه در یافته های جستجو ظاهر نمیشه؛ هر چند که جواب سؤال در اون هست.

هوش

منظور ما از این مقدمه این بود که نباید از موتورهای جستجو توقع داشته باشی که زبون رو درست مثل ما آدما بفهمن. در عین حال، اگه به دنبال بهبود سئو و به دست آوردن یافته های بهتر در این مورد هستین به نفع شماس که هم جهت با درک هر چی بیشتر متن وب سایتتون به اونا کمک کنین. این دقیقاً همون جاییه که استراکچر دیتا یا داده های ساختاریافته به کار میان.

با مطالعه این مطلب یاد می گیرین که چیجوری می تونین با کمک به موتورهای جستجو در راه درک بهتر محتویات وب سایتتون، شرایط بهتری رو در صفحه یافته های موتورهای جستجو به دست بیارین.

بیشتر بدونین: پیج آتوریتی یا Page Authority چیه و چه تأثیری در سئو داره؟

وب معنایی و استراکچر دیتا

وب معنایی یا سمانتیک (Semantic Web) چیز جدیدی نیس و از نزدیک سال ۱۹۸۸ میلادی مطرح بوده؛ اما وب معنایی چه معنایی داره؟

معناشناسی، علم مطالعه معنا در زبانه که از پایهً به بررسی رابطه بین کلمات و عبارات و اون چیزی که نماد اون هستن می پردازه؛ پس، یه وب معنایی یه اینترنت معناداره؛ پس وب معنایی به کلمات کلیدی و بک لینک ربطی پیدا نمی کنه، بلکه چیزی که در وب معنایی حرف اول رو می زنه رابطه بین مفاهیمه؛ یعنی به جای اینکه خود کلمه و عبارت اهمیتی داشته باشه، معنی پشت اون و مضامینش مهمه.

بک لینک

از اونجایی که طبق مقدمه ای که در اول این مطلب آوردیم رباتای موتورهای جستجو به اندازه آدم در درک معنا توانا نیستن، پس وب معنایی واسه خودش دامنه واژگان و دستور زبون خاصی داره. با به کار گیری واژگان و دستور زبون وب معنایی می تونین عبارات و جملات متکی بر منطقی بنویسین که رباتای موتورهای جستجو قادر به بررسی و درک اونا هستن. به این موضوع دقت لازم رو به عمل بیارین که چیزی که جستجوی معنایی رو از جستجوی معمولی متفاوت می کنه همینه که مبنای جستجوی معنایی، رابطه منطقی اطلاعاته. مثلا، اگه گوگل در سایت «رضا» اینجور جمله ای پیدا کنه: «رضا با مهران دوسته» و یه نفر عبارت «دوستان مهران» رو جستجو کنه، در این صورت با اینکه سایت مهران اسمی از رضا نبرده (حتی اگه مهران وب سایتی نداشته باشه)، موتور جستجوی معنایی ما رضا رو به عنوان دوست مهران در نظر میگیره و یافته های مقتضی رو به کاربر نشون میده.

از این مثال متوجه میشیم که موتورهای جستجو می تونن از داده های سازمان دهی شده، اطلاعات جدیدی استخراج کنن. به این داده های ساختاریافته و با معنی، «استراکچر دیتا» می بگیم.

چرایی به کار گیری استراکچر دیتا

با گذشت ایام، صفحات یافته های جستجوی موتورهای جستجو (درسته که از گوگل صحبت می کنیم) از فهرست مریضی بیاری از لینکای آبی:

به صفحات تقریباً خوش ترکیبی تبدیل شده که پر از اطلاعات به درد بخور هستن. در واقع، چه بسا بدون نیاز به کلیک روی لینک یافته های بتونین از اطلاعات موجود در همون صفحه جستجو به جواب خود دست پیدا کنین.

به کارتا و ویجتای مختلفی که در بالا مشاهده می کنین «search feature» (سرچ فیچر) می بگیم که کلا دو نوع داره:

• فیچرهای محتوایی که به عنوان یافته های جدا از هم ظاهر می شن؛ مثلا، جواب مستقیم به سؤال مطرح شده، پنلای شامل اطلاعات یا نوار اخبار؛

• افزودنیای یافته های جستجو که بخشی از قسمتای جور واجور یافته های جستجو (اسنیپت) هستن؛ مثلاً امتیاز هر مطلب که با نماد ستاره مشخص می شه.

سرچ فیچرها حجم تقریباً خیلی از صفحه یافته ها رو اشغال می کنن و هم اینکه، اندازه کلیک خوری بالاتری هم دارن. طبق مشاهدات ما، حتی کلیک خوری فیچرهای شامل افزودنی (مثلاً همون ستاره های امتیاز) در مقایسه با اونایی که افزودنی ندارن تقریباً ۳۰ درصد بیشتره. به طور کامل مشخصه که اگه سایت شما در میون این بخشا جایی نداشته باشه، فرصتای درخشانی رو از دست میدید.

علاوه بر این، استراکچر دیتا باعث بهتر شدن تجربه کاربری هم می شه. در صورت وجود استراکچرد دیتا کاربران می تونن داده های ساختاریافته رو به برنامه ها و وب سایتای جور واجور منتقل کنن؛ مثلا، کاربر می تونه تاریخ اتفاق رو مستقیماً و یا یه کلیک وارد نرم افزار تقویم سیستم خود کنه یا بدون خارج شدن از صفحه یافته های جستجو بلیط سینما یا کنسرت رزرو کرده و شماره تلفن نزدیک ترین رستوران رو پیدا کنه.

فیچرها بخشی از وب معنایی هستن و براساس استراکچرد دیتایی شکل می گیرن که گوگل می تونه اونو درک و تفسیر کنه. پس گوگل فقط در صورتی می تونه این تواناییا رو واسه سایت شما در یافته های جستجوی خود فعال کنه که امکان درک محتوای سایت براش وجود داشته باشه. به این منظور باید اطلاعات اضافی لازم واسه گوگل رو از راه استراکچرد دیتا در کدهای صفحات وب سایتتون قرار بدین.

بسیار خوب، با امید به اینکه تا اینجا تونسته باشیم شما رو راضی کنیم که نشونه گذاری استراکچرد دیتا دیگه یه گزینه نیس، بلکه یه ضرورته. حالا به سراغ مباحث فنی استراکچر دیتا میریم.

Schema.org، Microdata، Microformatا یا DRFa؟

همه کارشناسان درباره بهترین روش واسه نشونه گذاری استراکچر دیتا (یعنی چگونگی علامت گذاری استراکچرد دیتا) متفق القول نیستن؛ پس اصطلاحات زیاد و گیج کننده ای مانند RDF، RDFa، Microformatا، Microdata، Schema و موارد مشابه دیگری پا به میدون وجود گذاشته ان. اینجا تلاش می کنیم این موارد رو به زبون ساده توضیح بدیم و ببینیم که کدوم یکی بهترین گزینه واسه سئو حساب می شه.

از پایهً اگه به دنبال انتقال اطلاعات هستین (چه به صورت طبیعی یا از راه زبون ماشینی) به دو چیز نیاز دارین:

• واژگان: یه سری از کلمات که در واقع بین علائم و معنا رابطه برقرار می کنن و؛

• دستور زبون: یه سری از قوانین که چگونگی به کار گیری اون واژگان واسه انتقال معنا رو مشخص می کنه.

اینجا به نمونه ای از واژگان تعریف شده واسه نشونه گذاری استراکچر دیتا می پردازیم که تشکیل شده از پنج مدخله:

• Person: یه شخص (زنده، مرده یا خیالی). شخص رو میشه با ویژگیای زیر تعریف کرد:

• familyName: نام خانوادگی Person؛

• givenName: نام مستعار یا اسم کوچیک Person؛

• gender: جنسیت Person؛

• birthdate: تاریخ تولد Person.

علاوه بر این واژگان، به تعدادی قانون دستوری نیاز داریم تا برنامه کامپیوتری با در نظر گرفتن اونا بتونه اطلاعات رو درک و ذخیره سازی کنه. مثلا:

• استراکچر دیتا باید در میان علامتای {} قرار بگیره؛

• مشخصه (Property) و ارزش یا مقدار اونو با دونقطه ( : ) از هم جدا می کنیم و هر یک رو در بین علامت نقل قول دوتایی انگلیسی (“) قرار می دیم؛

• هر جفت مشخصه و ارزش رو با ویرگول انگلیسی از هم جدا می کنیم.

پس داریم:

{

“type”: “Person”,

“givenName”: “Mehran”,

“gender”:”Male”

}

پس به زبون ساده و بدون توجه به جزئیات غیرضروری، بخش بزرگ مباحث مربوط به نشونه گذاری استراکچر دیتا رو میشه در یکی از دو گروه قرار داد: واژگان و دستور زبون. با در نظر گرفتن نیازاتون خیلی راحت می تونین دستور و واژگان رو به هر ترتیبی که می خواین با هم ترکیب کنین (Microformatا استثنا هستن). در قسمت زیر به منابع اصلی بخشای واژگان و دستور استراکچر دیتا لینک دادیم که واسه به دست آوردن جزییات بیشتر درباره هر یک می تونین به اونا مراجعه کنین:

واژگان استراکچر دیتا:

• Schema.org

• DCMI

• FOAF

• Microformats

دستور زبون استراکچر دیتا:

• Microdata

• JSON-LD

• RDFa

• Microformats

نکته: Microformatا، هم دستور زبون استراکچر دیتا واسه قرار گرفتن اون در صفحات HTML و هم واژگان لازم رو تعریف می کنن. به خاطر همین اونا رو در هر دو بخش واژگان و دستور زبون ذکر کردیم. نقطه ضعف این فرمت اینه که فقط در صورتی می تونین ازش استفاده کنین که واژگان مناسب اون قبلاً به شکل Microformat تعریف شده باشه. اما با به کار گیری RDFa، Microdata و JSON-LD می تونین از هر واژه ای که می خواین و حتی واژگان جدید ساخته و پرداخته خودتون استفاده کنین.

از چه واژگان و دستور زبانی واسه استراکچر دیتا استفاده کنیم؟

اگه قرار باشه از بین گزینه های بالا واسه انتخاب واژگان یکی رو انتخاب کنین، پیشنهاد ما Schema.org میشه؛ چون که موتورهای جستجوی مطرح، مانند گوگل، یاهو، بینگ و یاندکس از اون پشتیبانی می کنن؛ راهنمای خوب و جامعی داره و تیم پیشرفت اون فعاله.

اما در مورد دستور زبون نمی تونیم جواب کوتاهی به شما بدیم. الان سه گزینه کلی در پیش روی شما قرار داره: RDFa (Resource Description Framework in Attributes به معنی چارچوب توصیف منابع در ویژگیا)، Microdata و JSON-LD (JavaScript Object Notation for Linking Data یا JSON واسه Linking Data). مفاهیم RDFa و Microdata بسیار به هم نزدیکه و هر دو امکان استفاده دوباره (reuse) از داده های HTML رو جفت و جور می کنن.

در روش RDFa (کد زیر همین پاراگراف) “startDate”، “endDate” و بقیه مقادیر نشونه گذاری واسه کاربر قابل مشاهده بوده و بدون duplication یا تکرار اطلاعاته:

San Francisco 49ers

Joe Montana

۱۹۷۹

۱۹۹۲

از طرف دیگه، JSON-LD داده ها رو تکرار می کنه و به عنوان یه

شاید اینجور فرقی زیاد به چشم نیاد، اما از نظر یه بازاریاب دیجیتال یا کارشناس سئو عامل تأثیرگذار و مهمیه.

دیجیتال

کلا، آمار و ارقام موجود (نمودار زیر رو ببینین) نشون میده که Microdata پرکاربردترین روش هست و پس از اون در مورد JSON-LD، روند رو به رشدی رو تماشاگر هستیم. الان، پیشنهاد گوگل به کار گیری JSON-LDه؛ با این حال، موتورهای جستجو توانایی تشخیص Microdata و RDFa رو هم دارن.

در کل، پیشنهاد کلی ما ترکیب Schema.org و JSON-LDه که واسه اکثریت نزدیک به اتفاق وب سایتا مناسب و متناسب میشه.

چیجوری از نشونه گذاریای استراکچر دیتا استفاده کنیم؟

در این مرحله، تئوریا رو به مرحله عمل در میاریم. واسه موفقیت در اجرا استراکچر دیتا در سایت خود فقط چهار مرحله رو باید بگذرونین:

مرحله اول: اسکیماهای (Schema) مناسب رو انتخاب کنین

اسکیماهای جور واجور موجود در Schema.org رو بررسی کنین. موارد زیر از جمله پرکاربردترین اسکیماها هستن:

• Organization (سازمان)

• Person (شخص)

• Place (مکان)

• Local Business (کسب وکار محلی)

• Restaurant (رستوران)

• Product (محصول)

• Offer (پیشنهاد)

• Review (نظرات)

• Creative Work (فعالیتای مبتکرانه و هنری)

• Book (کتاب)

• Movie (فیلم)

• Event (اتفاق)

طرح اسکیمای بخشای جور واجور سایت خود رو تو یه فایل اکسل یا جدول تدوین کنین. به این منظور، نشانی صفحه یا دسته بندیای جور واجور سایت خود رو تو یه ستون و اسکیماهای مربوط به اونو تو یه ستون دیگه فهرست کنین.

واسه توصیف هر مؤلفه میشه از ترکیبی از چندین اسکیما استفاده کرد. مثلا، Person یه اسکیمای منطقی واسه توصیف آقای فلانی میشه، اما شایدً اون Person یه Address هم داره و تو یه organization کار می کنه که اونم نشانی خاص خودشو داره. پس واسه توصیف آقای فلانی می تونیم از سه اسکیمای جور واجور استفاده کنیم.

پس از تدوین طرح اسکیما می تونین به سراغ مرحله بعدی برید.

مرحله دوم: استراکچر دیتا رو نشونه گذاری کنین

به لطف گوگل، واسه نشونه گذاری استراکچر دیتا در سایت خود احتیاجی به کدنویسیای پیچیده ندارین؛ بلکه خیلی راحت می تونین از یه وسیله آسون الاستفاده با نام Structured Data Markup Helper کمک بگیرین که شما رو در طول روند لازم واسه نشونه گذاری همراهی می کنه. واسه به کار گیری این وسیله کاربردی و به درد بخور مراحل زیر رو دنبال کنین:

۱٫ Structured Data Markup Helper رو باز کنین؛ یه اسکیمای مناسب رو انتخاب کنین و از جدولی که در مرحله قبل جفت و جور کردین، یه نشانی رو وارد کنین. بعد روی دکمه Start Tagging کلیک کنین.

۲٫ مؤلفه یا بخش مورد نظر رو هایلایت کنین و از منویی که ظاهر می شه اسکیمای مناسب اونو انتخاب کنین. اگه در نوار جانبی سمت راست نتونستید عناوین مورد نظر خود رو پیدا کنین با به کار گیری دکمه Add missing tags می تونین اونا رو اضافه کنین. بعد از تموم شدن کار روی دکمه قرمز رنگ Create HTML کلیک کنین.

۳٫ از منوی بالای ستون سمت راست گزینه JSON-LD رو انتخاب کرده و کدهایی که در قسمت پایین این بخش مشاهده می کنین رو کپی و در بخش

یا

کد HTML صفحه مورد نظر از سایتتون قرار بدین.

نکته: اگه سایت شما هزاران صفحه جور واجور داره که می خواین اطلاعات اونا رو اینطوری منظم کنین، بهتره که واسه به درد بخور بودن بیشتر از خدمات پیشرفت دهندگان وب کمک بگیرین.

مرحله سوم: نشونه گذاری رو تست کنین

وسیله Structured Data Testing Tool رو در مرورگر خود باز کرده و نشانی صفحه مورد نظر رو در اون وارد کنین. این وسیله همه اطلاعات نشونه گذاری شده رو به همراه خطاها و هشدارهای لازم نمایش میده.

حالا دیگه باید بشینین و منتظر بمونین. طبیعتاً تا قبل از مرور دوباره سایت به وسیله گوگل امکان نمایش محتوای سایت شما در فیچرها و ریچ اسنیپتای صفحات یافته های جستجو (لینکایی که شامل اطلاعات اضافه ای مثل ستاره های امتیاز هستن) وجود نداره. ً این نکته رو هم یادتون باشه که حتی اگه استراکچر دیتا رو نشونه گذاری کرده باشین و همه چیز به درستی به جلو رفته باشه و وسیله تست استراکچرد دیتا هم هیچ مشکلی رو نشون نده، بازم هیچکی نمی تونه نمایش استراکچرد دیتای شما در یافته های جستجو رو تضمین کنه. از جمله مهم ترین دلایل نبود نمایش استراکچر دیتا در فیچرها و ریچ اسنیپتای صفحات یافته های جستجو میشه به موارد زیر اشاره کرد:

مشکلی

• استراکچرد دیتا با محتوای اصلی صفحه همخوانی نداره یا پتانسیل تقلب در اون تشخیص داده شده؛

• استراکچرد دیتا ایراداتی داره که وسیله تست قادر به شناسایی اونا نبوده؛

• محتوای نشونه گذاری شده از دید کاربر مخفیه.

به این موضوع دقت لازم رو به عمل بیارین که اصلا نباید به دنبال فریب دادن گوگل باشین؛ چون که به احتمال زاد به خاطر استفاده ناجور از استراکچر دیتا جریمه میشین. حتی در بعضی از موارد به جای اقدامات خودکار، مسئولیت رسیدگی به مشکل سایت شما رو دوش کارمندان گوگل گذاشته می شه. معمولاً مضمون پیامی که واسه سایت خطاکار فرستاده میشه چیزی مثل اینه:

«انگار در نشونه گذاری بعضی از صفحات این سایت از فوت وفنایی مانند نشونه گذاری محتوایی که از دید کاربر مخفیه؛ نشونه گذاری محتوای غیر در رابطه یا گمراه کننده؛ و/یا بقیه رفتارای فریب آمیز که سرپیچی از رهنمودهای کیفی گوگل واسه ریچ اسنیپتا حساب می شه استفاده شده.»

یا چیزی مثل این:

پس حواس جمع باشین و اصلا از قوانین نشونه گذاری درست استراکچرد دیتا سرپیچی نکنین.

مرحله چهارم: با به کار گیری وبمستر تولز گوگل، مشکلات رو شناسایی کنین.

مشکلات

طبق قانون مورفی، اگه فرصت اشتباه وجود داشته باشه، اشتباه پیش میاد. پس باید مراقب باشین و امکان اشتباه رو به کمترین حد ممکن برسونین و مشکلات موجود رو هم به سرعت شناسایی و رفع و مراجعه کنین. در همین زمینه باید بررسی استراکچر دیتا رو به عنوان بخشی از برنامه های روزمره ای که واسه سئو دارین در نظر بگیرین.

حالا خوبیش اینه گوگل با کنسول جستجوی خود یا همون وبمستر تولز شما رو اینجا هم تنها نمی ذاره. کافیه که وارد کنسول جستجو گوگل( گوگل وبمستر تولز) شید. بعد از قسمت Search Appearance، گزینه Structured Data رو انتخاب کنین. این وسیله نه فقط جزئیات خطاهای احتمالی موجود رو نشون میده، بلکه جزئیات نوعای جورواجور استراکچر دیتا که در سایت شما شناسایی شده رو هم در اختیارتون میذاره.

اگه از وب سرور آپاچی (Apache) هم سر در می بیارین بد نیس وسیله Anything To Triples رو هم امتحان کنین. با به کار گیری این وسیله رایگان می تونین استراکچرد دیتای خود رو آزمایش و نوعای جورواجور استراکچرد دیتا رو به همدیگه تبدیل کنین.

خلاصه مطلب

وب سمانتیک یا معنایی یه عبارت تقریباً قدیمیه که به دنبال ایجاد فضای معناداری در اینترنته که در اون رابطه بین مؤلفه های جور واجور اهمیت بیشتری از کلمات کلیدی و لینک داره. هم جهت با تشکیل اینجور فضایی و واسه کمک به موتورهای جستجو در جهت درک اطلاعات جور واجور از «استراکچرد دیتا» استفاده می کنیم؛ یعنی، اطلاعات موجود در صفحات وب سایتمون رو مرتب کرده و به اونا ساختار می دیم. اطلاعات بخشای جدیدی که در یافته های جستجوی گوگل مشاهده می کنین از استراکچرد دیتا جمع آوری می شه. واسه ساختار دادن به اطلاعات سایت خود (درست مثل یه زبون) به واژگان خاص و چارچوب حساب شده ای واسه مرتب کردن اون واژگان (دستور زبون) نیاز دارین که در این مطلب، Schema.org و JSON-LD رو به شما پیشنهاد کردیم. واسه اجرا و تست استراکچر دیتا هم می تونین از وسایل مخصوص گوگل واسه این کار کمک بگیرین.

حرف آخر

حالا همه اطلاعات و وسایل نیاز به خاطر آماده سازی سایت خود واسه وب معنایی رو در اختیار دارین. اهمیتی که وب معنایی داره می خواد که دست به کار شید و اطلاعات بخشا و صفحات جور واجور وب سایتتون رو به استراکچر دیتا تبدیل کنین. ما هم در این راه همراه شما هستیم و می تونین روی کمک ما حساب کنین.

مشاهده نسخه pdf مقاله: استراکچر دیتا چیه و چه تاثیری بر سئوی یه سایت داره؟

Author: مدیر