دانلود پایان نامه

خصوصیات تاب آوری

تاب آوری پنج خصوصیت مهم دارد. این پنج خصوصیت در زیر لیست شده­اند (ابرنهام، 2009):

  • تاب آوری یک روند پویا و دینامیک است، نه یک وضعیت ثابت
  • تاب آوری موقعیتی است، یعنی یک رفتار سازگارانه در یک موقعیت ممکن است و در یک موقعیت دیگر ناسازگار باشد.
  • تاب آوری محصول تعامل ویژگی­های شخصیتی ذاتی با فاکتور­های محیطی است.
  • تاب آوری در موقعیت­های که چندین عامل خطر وجود دارد، پیچیده­تر است.
  • تاب آوری می­تواند آموختنی باشد.

بنابر­این در مفهوم تاب آوری علاوه بر یکسری خصوصیات بالقوه با یکسری عوامل حمایتی بیرونی از جمله امکان آموزش­دهی، کسب و یادگیری مهارت­های محافظت کننده مواجه می­شویم که این نکته از دیگر مفاهیم مطرح در روانشناسی مثبت­گرا را به یافتن شیوه موجود در افزایش تاب آوری ترغیب می­نماید.

در مجموع می­توان گفت که تاب آوري فرايندي پويا است كه در آن تأثيرات محيطي و شخصيتي در تعاملي متقابل بر يكديگر اثر مي­گذارند. پژوهش­هاي تاب آوري الگوهاي نظري رشد انسان را كه پيش از اين توسط اريكسون، برونفن، پياژه، كلبرگ، گيليان، اسکينر، مزلو و پيرس[1] مطرح شده بود (رايت و ماسن، 1997)، مورد تأييد قرار مي­دهند.

در تمامي اين الگوهاي نظري، در حالي كه بر ابعاد مختلف رشد انساني(رواني- اجتماعي- شناختي- اخلاقي- معنوي) تأكيد مي شود، هسته مركزي اين رويكردها را اين پيش فرض تشكيل مي دهد كه فطرتي بيولوژيك[2] براي رشد و كمال در هر انسان وجود دارد-طبيعت خود اصلاح گري ارگانيسم انساني- كه بطور طبيعي و تحت شرايط معين محيطي مي­تواند آشكار شود. همان­گونه كه ماسن (2001) مي­گويد: «هنگامي كه فاجعه از سر بگذرد و نيازهاي اوليه انساني تأمين گردد، آن­گاه تاب آوري احتمال ظهور مي­يابد.»

مهم­ترين نتيجه كاربردي برآمده از پژوهش­هاي تاب آوري، اين است كه مي­توانيم توانمندي افراد را ارتقاء دهيم بگونه­اي كه آن­ها به احساس هويت و كارآمدي، توانایي تصميم­گيري، هدف گذاري و باور به آينده دست يابند و از اين راه بتوانند نيازهاي اوليه انساني خود براي مهرباني، رابطه با ديگران، چالش، قدرت و معنا­داري را در شرايط طاقت فرسا بعنوان كانون توجه هر­­گونه مداخلات پيشگيرانه، آموزشي و رشد فردي قرار دهند (توگاد و فردريكسون[3]، 2004).

[1] – Erikson, Bronfen, bernnr, Piaget, kollberg, Gilian, Skinner, Maslow, Piers

[2] – Biologic

[3] – Tucade & Fredricson