دانلود پایان نامه با موضوع آموزش و پرورش، عوامل بازدارنده، عملکرد دانش آموزان

براي نشستن و راه رفتن مناسب نباشد، نور كافي نداشته باشد و يا تابلوي كلاس طوري نصب شده باشد كه همه به راحتي نتوانند از آن استفاده كنند ، منجر به افت آموزشي خواهد شد . در مورد نقش تراكم كلاس ( تعداد دانش آموزان كلاس ) مطالعات نشان مي دهد كه در كلاس هاي كم تراكم ، موفقيت دانش آموزان بيشتر نيست ، مگر آنكه كلاس كمتر از 15 نفر باشد كه در اين صورت امكان آموزش انفرادي فراهم مي شود . همچنين مي توان اظهار داشت كه ميزان پيشرفت تحصيلي دانش آموزان در كشورهاي صنعتي در كلاس هاي بيشتر از 45 نفر و در كشورهاي در حال توسعه در كلاس هاي بيش از 55 نفر كاهش مي يابد . جالب توجه است كه در مقايسه تطبيقي انجام شده بين دانش آموزان پايه پنجم 15 كشور ، كره با تراكم 60 نفر در كلاس و ژاپن با 42 دانش آموز در كلاس ، رتبه اول را به دست آورده اند . بنابراين آنچه در پيشرفت دانش آموزان نقش مهمي ايفا مي كند ، تراكم كلاس نيست بلكه مهمتر از آن ، چيزي است كه در كلاس اتفاق مي افتد . در مورد كلاس هاي با تراكم بيش از 60 دانش آموز هيچ مطالعه اي در دسترس نيست و به نظر مي رسد كه عدد 60 را بتوان به عنوان تراكم حداكثر به حساب آورد ، مشروط برآنكه اتاق درس به اندازه كافي باشد و معلم قبلا” با شيوه تدريس در اين گونه شرايط آشنا شده باشد .
تعويض مکرر معلمان:
جابه جايي معلمان در طول سال تحصيلي و ناتواني بعضي دانش آموزان به منظور سازگاري با روش تدريس و خصوصيات معلم ممکن است بويژه در مقاطع آموزشي پايين تر، منجر به افت تحصيلي شود.
ارزيابي نادرست معلمان از عملکرد دانش آموزان ، کنترل نامناسب کلاس از سوي معلم ، فقدان وسايل کمک آموزشي ، کمبود کتب درسي ، عدم همکاري و ارتباط بين اوليا و مدرسه ، عدم وجود نظم و انضباط در کلاس و مدرسه و کمبود فضاهاي آموزشي از ديگر علل موثر در افت تحصيلي دانش آموزان هستند
كيفيت پايين امكانات آموزشي:
كمبود و كيفيت پايين امكانات آموزشي نه تنها در افت تحصيلي تاثير دارد بلكه به خاطر اينكه وجود امكانات كافي و مناسب آموزشي مكمل تلاشهاي معلم در آموزش و ارتقاءكارايي او دارد. وقتي سازمانهاي آموزشي از امكانات آموزشي لازم برخوردار نباشند تلاشهاي دانش آموزان به همراه كادرهاي آموزشي و تربيتي ره به جايي نبرده و موجب به هدر رفتن زحمات چندين ساله آنها خواهند شد. كمبود مدارس و فضاهاي آمزشي ، كمبود امكانات آزمايشگاهي و كارگاهي ،هر كدغام به نحوي در كيفيت آموزش تاثير دارند و زمينه را براي افت تحصيلي آماده مي سازند. علاوه بر آنها نامناسب بودن ساختمانهاي اختصاص يافته به مدارس نيز علتي از علل مي باشد .طبق آمار و تحقيقات به عمل آمده سه استان ،يزد،كرمان و اصفهان كه از نظر ساختمانهاي آموزشي نسبت به ساير استانها در وضعيت بهتري قرار دارند درصد قبولي بالاتري را به خود اختصاص داده اند كه مؤيد اين علت مي باشد. علاوه بر امكانات آموزشي و تفريحي ،حجم زياد كتابهاي درسي نيز به ميزان قابل توجهي در ميزان افت تحصيلي دخلت دارد . و اين موضوع به خصوص در مورد كتابهاي نظام جدبد آموزش متوسطه بيشتر صدق مي كند. علاوه بر موارد فوق كمبود وسايل كمك آموزشي در مدارس نيز يكي از علل افت تحصيلي در رابطه با امكانات آموزشي مي باشد.‍ (بهروش،علي، روزنامه اطلاعات ،1378).
علل افت تحصيلي از نظر گزارشگران يونسکو:
آمارهاي موجود در 20 کشور جهان نشان مي دهد که نسبت تکرار سالهاي تحصيلي در 42 کشور آفريقايي 16 درصد در 24 کشور آمريکاي لاتين و جزاير کارائيب 12 درصد و در 32 کشور آسيا و اقيانوسيه 8 درصد و در 23 کشور منطقه اروپا و شوروي 2 درصد بوده است و نسبت متوسط همه اين نواحي 10 درصد مي باشد از اين تعداد 42 کشور را از گروه کشورهاي در حال توسعه است 59 کشور باقي مانده نسبت افت تحصيلي بين 10 تا 47 درصد دارا مي باشند که در کشورهاي آسيا و اقيانوسيه بين 0 تا 18 درصد مي باشد(گزارشات يونسکو1365).
1- فقر مالي
2- سوء تغذيه
3- بي سوادي والدين
4- تجربه اندک معلمين آموزش نديده که موجب عدم توانايي آنها در امور زير مي شود
– تنظيم اوقات کلاس و پيشبرد برنامه هاي درسي به طور صحيح و موثر
– تنظيم ساعات و برنامه هاي اضافي براي دانش اموزان ضعيف
– تشخيص مشکلات و ناراحتيهاي کلاس و تلاش براي رفع آنها
– شناخت روحيه و رفتار تک تک دانش آموزان
– طراحي و تهيه مواد آموزشي از منابع و امکانات
– نوآوري در کلاس و ابداع روشهاي نوين اموزشي
5- نبودن انگيزه هاي کاري لازم
6- وجود معلمين بي علاقه نسبت به حرفه آموزگاري
7- نبودن حداقل امکانات براي تحصيل
8- نبودن يا نامناسب بودن مواد آموزش
9- سهل الوصول نبودن امکانات و مواد آموزشي
10- بي توجهي جامعه نسبت به فرايند آموزش و برنامه هاي درسي
11- بي ارتباط بودن برنامه هاي مدارس با نيازها ،اولويتها و خواسته هاي جامعه مهاجرتهاي گروهي
12- عدم توانايي مدرسه در ايجاد محيطي پر تفاهم و نيز برقراري نظام مشاوره و همکاري
13- بي بهره ماندن دانش اموزان از مشاوره و هدايت تحصيلي توسط مشاورين
14- بي توجهي نسبت به اصلاح امکانات فيزيکي مدرسه
15- تفاوتهاي مذهبي و فرهنگي و زباني
شيوه هاي مقابله با افت تحصيلي :
در سال 1984 دفتر منطقه اي يونسکو با توجه به نتايج مطالعات و تحقيقاتي که در زمينه عدم پيشرفت تحصيلي انجام گرفت با کشورهاي هند , نپال , پاکستان ،هندوستان، تايلند و فيليپين راهبردهايي معرفي کرد تا انها را به منظور جلوگيري از پديده افت تحصيلي مورد استفاده قرار دهند (توکلي ،مهين 1377).
1- کلاسهاي تابستاني : اين طرح ويژه دانش اموزاني اجرا مي شود که پيشرفت اندکي از کلاسهاي عادي و روزمره مدارس خود نصيبشان شده است.کلاسهاي تابستاني در خلال 5 تا 6 هفته از ايام تعطيلات تابستاني و هر روز 3 تا 4 ساعت برگزار مي گردد.
2- سال تحصيلي قابل انعطاف در هر مدرسه بخصوص در اين طرح دوره تحصيلي منظمي در نظر گرفته مي شود و براي هر درس ساعات کافي ملحوظ ميگردد اما آغاز و پايان سال تحصيلي و ايام تعطيلي مدارس بسته به نيازمنديها و فعاليتهاي مربوط به تامين معيشت افراد جامعه تعيين مي شود.
3- برنامه تحصيلي فشرده : در اين طرح سال نامه کار مدرسه از 180 روز به حداکثر 120 روز تقليل مي يابد اين تعديل در برنامه آموزش ايجاب مي کند که در زمان کار و برنامه آموزشي نيز تعديلي صورت گيرد.
4- برنامه کمک به دانش آموزان : کمک مدرسه به صورت نقدي يا تهيه و در اختيار گذاشتن لوازم مدرسه و نيازمنديهاي غذايي دانش آموزان انجام ميگيرد اين طرح در مورد آن دسته از خانواده هاي تهيدست در نظر گرفته مي شود که فرزندان آنها ،علاقه ميل و توانايي ماندن در مدرسه و ادامه تحصيل را دارند.
5- آموزش در منزل دانش آموز: در اين طرح معلم کلاس يا يک معلم ديگر در منزل به ملاقات دانش آموز مي رود و در همان جا به او درس مي دهد
6- کلاسهاي شيفت عصر : اين طرح با تشکيل کلاسهاي سه ساعته که از ساعت 5/5 عصر تا 5/8 چند روز در هفته برگزار ميگردد به اجرا در مي آيد.
7- طرح برنامه ويژه براي تقويت دانش آموزان و رفع اشکال انها : اين برنامه در برگيرنده دانش آموزان علاقمندي است که تواناييها و نيازمنديهاي متفاوتي دارند و براي دانش آموزان داراي تواناييهاي پايين بيشتر قابل استفاده است.
8- طرح تشکيل کلاس در همسايگي دانش آموز : اين طرح با استقرار در کلاسهاي رفع اشکال در خانه معلم و يا هر مکان ديگري که دانش آموزان به آن دسترسي بيشتري دارند اجرا مي شود.
9- طرح دوستان : مشخصه عمده اين طرح آن است که از بين دانش اموزاني که معدل بالا دارند و در بين دانش اموزان محبوب هستند فردي بعنوان دوست و همکار دانش آموز ضعيف تر انتخاب مي شود اين فرد مي تواند به دوست آسيب پذير خود در زمينه درک و دريافت بهتر آموزش هاي مدرسه ياري رساند.
10 – طرح آموزش ترميمي (جبران ) علاوه بر موارد فوق طرح جالب توجه ديگر طرح مدرسه سيار است. اين طرح از جمله تدابيري است که در برخي از کشورها از جمله فرانسه و بلژيک براي مقابله با افت تحصيلي و ترک تحصيل دانش اموزان و نوجوانان طبقه محروم و بالابردن مشارکت اجتماعي ساکنان آن مناطق به کار گرفته مي شود.
مقابله با افت تحصيلي در کشورهاي آسيا و اقيانوس آرام :
بررسي مسائل آموزش و پرورش در برخي از کشورهاي آسيا و اقيانوس آرام مانند هندوستان ، پاکستان ،بنگلادش، فيليپين و تايلند از طريق گزارشهاي يونسکو نشان مي دهد که اين کشور ها نيز در زمينه عوامل بازدارنده تحصيلات دانش آموزان با کشور ما مسائل مشترکي دارند .اين تحقيقات بخصوص نمودار اين واقعيت است که هر جا فقر بيشتر باشد شکست تحصيلي نيز عميق تر است.
اين گزارشها ،راهبردها و اقداماتي که اين کشورها براي مبارزه با پديده افت و ترک تحصيلي انجام داده اند و نتايج موفقيت آميز و اقدامات انجام شده را منعکس ميکنند.برخي از راهبرهاي موفقيت آميز کشورهاي آسيا و اقيانوس آرام در زمينه جلوگيري از افت تحصيلي به شرح زير است:
اقدامات سازماني : در بين اقدامهاي سازماني ، ارتقاء اتوماتيک دانش آموزان از همه رايج تر است در اين روش به دانش آموزان اجازه مي دهند بدون گذراندن امتحان به کلاس بالاتر بروند بديهي است اين اقدام با اقدامات تربيتي و برخوردار از مربيان و معلمان با صلاحيت انجام ميگيرد.در اين روش جاي گزيني ارزشيابي مستمر به جاي امتحانات روشي براي افزايش قدرت نگهداري مدرسه مي باشد.
* اقدامات تربيتي :
اين اقدامات شامل توسعه مراکز تربيت معلم ،بهبود برنامه هاي آموزشي ضمن خدمت و نيز گسترش دوره هاي پيش دبستاني بخصوص در محلات فقر نشين شهري مي باشد.
* اقدامات انگيزشي و مادي :
شامل تغذيه رايگان ، استفاده از لوارم التحرير و لباس رايگان ، به ويژه براي دختران ، ارائه امکانات خاص مانند دوچرخه به دانش آموزان روستاهاي دور افتاده ،اهداي بورس و هزينه تحصيلي براي دانش آموزان مي باشد.
* مشارکت اولياء و جامعه ملي :
اين اقدام به منظور علاقمند کردن آنها به تحصيل و جلوگيري از افت تحصيلي مي باشد.تشريک مساعي اوليا شامل شرکت در انجمنهاي اولياء و مربيان و کمک گرفتن از آنها در اداره کلاس و مدرسه تا ساختن و تجهيز مدرسه به کمک خود آنان مي باشد.
* اقدامات غير رسمي :
اين اقدامات با استفاده از امکانات محلي و ايجاد فضاهاي آموزشي اضافي انجام ميگيرد.براي مثال ،نهادها يا سازمانها مي توانند بعنوان مکمل مدرسه عمل کنند و در بخشي از مسئوليتهاي مدرسه شريک شوند.
پيشينه تحقيق :
موضوع افت تحصيلي و علل و عوامل بروز آن در دوره هاي مختلف تحصيلي موضوعي است که از ديرباز مورد توجه بسياري از محققان آموزشي واقع شده است که هر کدام از اين پژوهشگران از بعدي خاص به موضوع نگاه کرده و عواملي را مورد نقد و بررسي قرار داده اند و کار خويش را در قالب پايان نامه هاي دانشگاهي و يا بعنوان تحقيقات آموزشي عرضه نموده اند.که در اين بخش از اين فصل به بررسي تعدادي از اين تحقيقات پرداخته و نتايج آنها را محقق جهت بررسي با نتايج حاصل از تحقيق استخراج خواهد نمود.
1)پايان نامه اي تحت عنوان “بررسي عوامل موثر در افت تحصيلي دانش آموزان در دوره راهنمايي و دختران پايه سوم منطقه 16 آموزش و پرورش” که توسط پژوهشگر خانم زهرا دارياپور در سال 1369-70 ،مقطع کارشناسي ارشد دانشگاه تربيت مدرس انجام پذيرفته است که نمونه آماري پروژه اي ايشان 240 نفر دانش آموز دختر و ابزار مورد استفاده پرسش نامه محقق ساخته مي باشد. که طبق بررسيهايي که اين پژوهشگر انجام داده اند به اين نتايج دست يافته اند که هر چه قشر اجتماعي

Author: y7oozita

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *