مقالات و پایان نامه ها

نظریه پیشرفت اتکینسون

دی ۲۱, ۱۳۹۷

نظریه پیشرفت اتکینسون:

اتكينسونفرض كرد رفتارهاي پيشرفت نه‌تنها گرايش به نزديك شدن به موفقيت بلكه به سمت گرايش به دور كردن از شكست نيز هدايت مي‌شوند. گرايش به دوري از شكست، شخصي را براي دفاع در برابر از دست دادن عزت‌نفس، احترام اجتماعي و دفاع در برابر تنبيه اجتماعي و سرافكندگي برمي‌انگيزد. گرايش به دوري از شكست كه مخفف Taf است با فرمولي محاسبه مي‌شود كه برابر با فرمول TS است.Tf× Pf× Maf= Taf
ترس از شكست داراي سهم مؤلفه­ی عمده­ی «انگيزه اجتناب از شكست»، «احتمال شكست» و «ارزش مشوقي شكست» مي‌باشد.انگيزه اجتناب از شكست در فرمول فوق نقش همپاي با انگيزه موفقيت، در اميد به موفقيت را ايفا مي‌كند. انگيزه اجتناب از شكست، ظرفيتي براي به تجزيه درآوردن شرمساري حاصل از عدم دستيابي به يك هدف (شكست) است. (وايند به نقل از احمدي، 1383)
ترس از شكست، اضطرابي را توصيف مي‌كند كه در رابطه با احساس شكست به وجود مي‌آيد نه در رابطه با شكست واقعي. فرضيه اتكنيسون اين است كه در اين ويژگي (اضطراب ترس از شكست) تفاوت‌هاي فردي وجود دارد و عده‌اي از افراد بيشتر از ديگران واجد چنين اضطرابي هستند. وي پيشنهاد مي‌كند ترس از شكست با ديگر ويژگي‌هاي فرد و با موقعيت خاص وي تركيب مي‌شود و به شرح زير رفتار موفقيت‌آميز را تحت تأثير قرار مي‌دهد.
1-افرادي كه در متغير ترس از شكست در سطح بالايي قرار دارند عموماً مايلند كه از امور موفقيت‌آميز پرهيز كنند.
2- اين افراد معمولاً تكاليفي با درجه‌ي دشواري متوسط را برمي‌گزينند. اتكينسون براي اين امر دو دليل را ذكر مي‌كند.
الف: اگر به انجام كار بسيار دشوار بپردازد، هيچكس آنهارا به خاطر شكست سرزنش و نكوهش نمي‌كند،زيرا آنان از شكست واقعي رويگردان نيستند و بلكه از احساس شكست گريزانند.
ب: اگر به انجام وظيفه‌اي بسيار سهل بپردازند احتمال اينكه دچار شكست گردند، وجود ندارند. ويژگي‌هاي افرادي كه واجد شرايط ترس از شكست هستند:
1-از موقعيت‌هايي که دقيقاً در آن ارزشيابي خواهند شد پرهيز مي‌كنند.
2- ترجيحمي‌دهند خود را از با گرو­ههايي مقايسه كنند كه با خودشان تفاوت فاحش دارند.
3- حريم خصوصي خودشان را ترجيح مي دهند.
4- سنجش مهم و غيردقيق از عملكرد را ترجيح مي­دهند.
5- از مسئوليت گريزانند.
6- هنگامي كه از عهده يك سطح از عملكرد برنيايند ديگران را سرزنش مي‌كنند. (جاگرن، 1385).
از آنچه گفته شد روشن مي‌شود كه تئوري اتكينسون قادر است به دقت گرايش افراد را به سوي درجات متوسط موفقيت بين افراد موفقيت‌گرا و شكست‌گرا تشخيص دهد علت اينكه نتايج تحقيقات درباره كارايي افراد مشخص نبوده، مي‌توان آن را تا اندازه‌اي مربوط به كيفيت پيچيدگي دانست. بالاخره گرچه صحيح نيست بگوييم اين مدل تئوري، فقط در شرايط رقابت‌انگيز اجتماعي داراي اعتبار مي‌باشد، معهذا بيشتر تحقيقاتي در شرايط انگيزه پيشرفت را اندازه‌گيري كرده‌اند كه تا اندازه‌اي رقابت در ميان بوده است. در شرايطي كه رقابت شخص با خودش بوده نه با اجتماع، نتيجه مشابه به دست نيامد. (همان).